مسافر

شیرین

salmanmosafer — Fri, 01 Jan 2010 20:45:18 GMT

تقریبا یکسال است که ننوشته ام یکبار خواستم خوب نشد

این که نمی نوشتم به این خاطر بود که سیاست امان نمی داد

وقتی که اولویت فکری که نه همه فکرت شد بده بستان های سیاسی از فرهنگ نوشتن سخت است .

ولی تصمیم گرفتم کار سخت کنم هنوز سیاست برای من مهم است مهمتر از همه چیز...

شیرین

تجربه دیدن شیرین کیارستمی بی نظیر بود اثری که فکر کنم اکثر خوانندگان این مطلب از دیدنش محروم بوده اند

فیلمی است غرور انگیز

مغرور از این همه بازیگر زیبا

همیشه می گم جنبش سبز ایران هرچه نداشت اما برای ما آبرو داشت

این که دنیا فهمید ایرانی ها هم زیبا هستند ایرانی ها هم در تلاش برای آزادی هستند

فکر نکنید که قرار است یک فیلم سینمایی نود دقیقه ای معمولی ببینید شما با واکنش صورت

یکصد بازیگر ایرانی در برابر خسرو و شیرین نظامی روبرو هستید

ایرن و پوری بنایی بعد از سی سال روبروی دوربین نشسته اند

salmanmosafer — Wed, 15 Jul 2009 23:33:14 GMT

امدم

اسفندیار منفرد زاده

salmanmosafer — Sat, 03 Jan 2009 20:06:18 GMT

نمی دانم تا چه اندازه اسفندیار منفردزاده را می شناسید اگر فیلم های کیمیایی را دیده اید اگر فرهاد یا گوگوش گوش کرده اید حتما با آثار منفردزاده آشنا هستید. منفرد زاده کسی است که ترانه هایش تداعی گر دهه ی۵۰ است.سازنده بوی عیدی ،یه شب مهتاب ماه می یاد تو خواب،.......... کاشف صدای فارسی فرهاد و آهنگساز بی نظیر سینما یکی از اسطوره های موسیقی ایران ، آبروی شعر و ترانه ی معترض عصر ما " اسفندیار منفردزاده " . آهنگساز و تنظیم کننده . متولد ۱۳۱۹. تهران . ساکن سوئد . استکهلم .

" منفردزاده " از سال ۱۳۳۵ فعالیت خود را به عنوان آهنگساز در " رادیو ایران " آغاز کرد . فعالیت سینمایی وی به عنوان آهنگساز با فیلم " پیمان دوستی " ساخته ی زنده یاد " مهدی رئیس فیروز " در سال ۱۳۳۹ شکل گرفت . پس از آن آهنگ سازی فیلم های بسیاری را عهده دار شد

که برخی از آنها عبارتند از : جهنم سفید (ساموئل خاچیکیان ۱۳۴۷) ، شکوه قهرمان (محمد زرین دست ۱۳۴۸) ، قیصر (مسعود کیمیایی ۱۳۴۸) ، نعره طوفان (ساموئل خاچیکیان ۱۳۴۸) ، حسن کچل (علی حاتمی ۱۳۴۹) ، دور دنیا با جیب خالی (خسرو پرویزی ۱۳۴۹) ، ارادتمند شما عزرائیل (منوچهر قاسمی ۱۳۴۹) ، کوچه مردها (سعید مطلبی ۱۳۴۹) ، رقاصه شهر (شاپور قریب ۱۳۴۹) ، رضا موتوری (مسعود کیمیایی ۱۳۴۹) ، طوقی (علی حاتمی ۱۳۴۹) ، پنجره (جلال مقدم ۱۳۴۹) ، خداحافظ رفیق (امیر نادری ۱۳۵۰) ، داش آکل (مسعود کیمیایی ۱۳۵۰) ، خواستگار (علی حاتمی ۱۳۵۱) ، بلوچ (مسعود کیمیایی ۱۳۵۱) ، نفرین (ناصر تقوایی ۱۳۵۲) ، خاک (مسعود کیمیایی ۱۳۵۲) ، تنگنا (امیر نادری ۱۳۵۲) ، گوزن ها (مسعود کیمیایی ۱۳۵۴) ، ماهی ها در خاک می میرند (فرزان دلجو ۱۳۵۶) و .....

سال ۱۳۴۹ به خاطر ساخت موسیقی فیلم " قیصر " برنده مجسمه سپاس بهترین موسیقی متن فیلم در دومین دوره جشنواره سپاس شد ، سال بعد نیز همین عنوان به خاطر ساخت موسیقی فیلم " رضا موتوری " در سومین دوره جشنواره نصیبش شد . " منفردزاده " در فیلم " رضا موتوری " دست به ابتکار تازه ای زد و از ترانه ای با صدای " فرهاد مهراد " و شعر " شهیار قنبری " (مرد تنها) در عنوان بندی فیلم استفاده کرد ، که تا پیش از آن در سینمای ایران رواج نداشت . بعد ها در فیلم های دیگر نیز این تجربه را تکرار کرد و آهنگسازان بسیاری از او تأسی جستند .

آهنگ های " منفردزاده " را با صدای آوازخوانان بنام و اشعار سرایندگان متعهد شنیده ایم و برایمان تداعی گر خاطرات بسیاری می باشند ، آثاری همچون (خواننده / شاعر) : مرد تنها ، کودکانه ، هفته خاکستری ( فرهاد / شهیار قنبری ) ، تنگنا ( فریدون فروغی / فرهاد شیبانی ) ، تو بارونی تو آفتابی ( رامش / مینا اسدی ) ، شبانه ها ( فرهاد / احمد شاملو ) ، بهار ( داریوش / فریدون مشیری ) ، طلوع کن ( ابی / ایرج جنتی عطایی ) ، نیاز ( نماز : فریدون فروغی ، رامش / شهیار قنبری ) ، جمعه ( فرهاد ، گوگوش / شهیار قنبری ) ، ما را مطلب ( ستار / فرهاد شیبانی ) ، سقف ( فرهاد / ایرج جنتی عطایی ) ، دیگه اشکم واسه من ناز می کنه ( گوگوش / شهیار قنبری ) ، وحدت ( فرهاد / سیاوش کسرایی ) ، هلا ( ابی / مینا اسدی ) و ..... ....

بهاران خجسته باد .... یکی از آثار بسیار زیبای منفردزاده " سرود بهار " می باشد که به گوش همه ی ایرانیان آشناست . حکایت این سرود را در سایت خواندم . چکیده ای از همان روایت را در اینجا می آورم :

چند هفته پس از کشته شدن " پاتریس لومومبا " رهبر جنبش ملی کنگو در آفریقا توسط " موسی چُمبه " ، " سرود بهار " توسط " دکتر عبداله بهزادی " در سوگ " لومومبا " و خطاب به همسر او سروده شد و در اسفند ماه ۱۳۳۹ در هفته نامه " سپید وسیاه " به چاپ رسید .

در واقع این شعر به همسر " پاتریس لومومبا " پیش کش ، و در تسلا و همدردی با او سروده شده بود :

به بانوی سوگوار // که در ماتم شهید بنالید و زان نوا // دل عالمی تپید ... سال ها بعد " کرامت دانشیان " با چند بیت از آن شعر ، سرودی ساخت که به نام " بهاران خجسته باد " معروف است . بعد ها این سرود همراه " کرامت " به زندان رفت و سرود جمعی زندانیان سیاسی شد .

" کرامت " به همراه " خسرو گلسرخی " در سحرگاه بیست و نهم بهمن ماه پنجاه و دو ، تن به نور سپرد ... اما با آزادی دیگر زندانیان سیاسی در سال ۵۷ ، " بهاران خجسته باد " هم به میان مردم آمد . " اسفندیار منفردزاده " که خود نیز در رابطه با پرونده " خسرو گلسرخی " توسط " ساواک " دستگیر و مدتی را در زندان " اوین " گذرانده بود ، با سابقه درخشانی که به عنوان آهنگساز هم در سینما و هم در خلق ترانه هایی که به " ترانه معترض " شهرت یافت ، در واقع کسی است که سرود " بهاران خجسته باد " را به شکلی که امروز می شنویم خلق و ماندگار کرد . " پدرام اکبری " و " حسن فخار " رفقای هم بند " کرامت " ، سرود را آن چنان که به یاد داشته اند می خوانند ، " اسفندیار منفردزاده " نت موسیقی را می نویسد و به علت نبودن امکانات کافی و دسترسی نداشتن به ارکستر ، خود به تنهایی تمام سازها را ابتدا تک به تک می نوازد و بعد همه را با هم میکس می کند .

خوانندگان سرود عبارت بودند از : " علی برفچی " ، " عبداله و ابوالفضل قهرمانی " ، " فرهاد مافی " ، " حسن فخار " ، " پدرام اکبری " و " اسفندیار منفردزاده " . این اثر تاریخی در ساعت یازده و نیم صبح روز بیست و نهم بهمن ماه ۱۳۵۷ به مناسبت مراسم یادبود و بزرگداشت " کرامت دانشیان " و " خسرو گلسرخی " در استودیو " شب خیز " ضبط می شود و در همان روز در مراسمی که به یاد آنها در مدرسه عالی تلویزیون در حال برگزار شدن بود برای اولین بار پخش می شود .آن گونه که پیداست ، سرودی که امروز با نام " بهاران خجسته باد " می شنویم ، نه آن است که در آغاز ضبط شده ، بلکه نسخه ای ست که با صدای " اسفندیار منفردزاده " و هم صدایی همسر او " شهلا فاطمی " و دوست مشترکشان " مینو وزیری " اجرا شده است .

" اسفندیار منفردزاده " در باره ی این سرود گفته : " ... سرود بهاران خجسته باد ، با شتاب و با سازهایی در حد اسباب بازی ، با وسائل ضبط زیر متوسط سال انقلاب – یعنی بسیار ابتدایی امروز – با صداهایی کاملن غیر حرفه ای در منزل و نه در استودیو ، ضبط شده است ... اگر سرود بهاران خجسته باد ، بدون کمک امتیازات ویژه با چنین اقبالی ماندگار می شود ، عشق و ایثار انسانی بزرگ و عاشق ، نیروی پر توان ماندگاری آن بوده است ، نه موسیقی و اجرا با صدای من ...

" متن کامل " سرود بهار " : هوا دلپذیر شد/پرستو به بازگشت/بزد نغمه ی امید/ز بازی ابر و مهر/به نیلی سپهر ژرف/به هر لحظه تازه ای/نمایان شود شگرف/به جوش آمده ست خون/ درون رگ گیاه/بهار خجسته فال/خرامان رسد ز راه/به خویشان و دوستان/به یاران آشنا/به مردان تیز خشم/که پیکار می کنند/به آنان که با قلم/ تباهی دهر را/به چشم جهانیان/پدیدار می کنند/به بانوی سوگوار/که در ماتم شهید/بنالید و زان نوا/دل عالمی تپید/بهاران خجسته باد/ و این بند بندگی/و این بار فقر و جهل/به سرتاسر جهان/به هر صورتی که هست/نگون و گسسته باد/ ... به سرتاسر جهان/به هر صورتی که هست/نگون و گسسته باد/ ... – سرود بهار –

شاعر : دکتر عبداله بهزادی

ملودی : کرامت دانشیان

تنظیم : اسفندیار منفردزاده

اجراء گروه کُر : اسفندیار منفردزاده ، شهلا فاطمی ، مینو وزیری

مصاحبه ای خواندنی از منفردزاده در ادامه مطلب از رفاقت کیمیایی و منفردزاده تا ترانه سازی وی

نوستالژی کارتون(3)

salmanmosafer — Mon, 29 Dec 2008 21:07:18 GMT

کارتونی که خشونتش را زیر

ظاهر کودکانه اش پنهان می کرد.

هیولای درون

کوتلاس در نگاه اول با آن طراحی کاراکتر ساده و ابتدایی اش از این کارتونهای

دم دستی و بزن در رویی به نظر می رسید که با رنگهای جیغ و خالص و

فضا سازی دو بعدی اش آدم را به یاد نقاشی های بچه ها یا دیوار نوشته های

انسان های اولیه می انداخت. ولی برخلاف این ظاهر بچه گانه ، باطنی به شدت

خشن داشت،درست مثل بعضی از نقاشی های بچه ها که توی هر لکه اش هزاران

حرف نهفته است.

خشونتی که پشت کارتون ظاهرا بچه گانه کوتلاس بود بعضی وقت ها از فرط

عریانی به چشم نمی آمد.

نمی دانم چرا همه اش فکر می کنم که کلیت کوتلاس شبیه فیلم (فیل) گاس ون سنت

است ، شاید به خاطر این که آن فیلم هم یکجورهایی می خواست خشونت پنهان خود

را ظاهرا آرام نشان دهد.

چیزی که به عنوان کوتلاس برای ما پخش می شد یک مجموعه ی 13 قسمتی 25 دقیقه ای

به اسم ((میکو فیلم های کوتلاس)) بود که بین سالهای 92 تا 94 توسط یک تصویر

ساز معروف اسپانیایی به اسم کلاپورنیو (متولد زاراگوزا،1959) کارگردانی شده

بود.

محور داستان همه ی قسمت ها مبارزه ی یک آدم مثبت به اسم کوتلاس با نیروی

اهریمنی ای بود که همه ی دنیا را گرفته بود.لابه لایش هم کلی آدم عین ریگ

کشته می شدند وخونشان مثل فیلم های ترسناک می پاشید روی صفحه ی تلویزیون.

شخصیت های مثبت:

کوتلاس:شخصیت مثبت تمام تاریخ ، لاغر ، معمولا لباس خاصی نمی پوشد ولی همیشه کلاه

کابویی سرش می گذارد.

مابل: نامزد کوتلاس ، موهایش را از یک طرف جمع می کند و معمولا لباس آبی

می پوشید.

جیم:یک مرد لاغر دیگر که بهترین دوست کوتلاس به حساب می آید.

37:موجود سبزی که از کره ی دیگری (احتمالا مریخ) به زمین آمده و بلد نیست

مثل آدمیزاد صحبت کند.

کرفت ورک:محبوبترین گروه موسیقی کوتلاس(یک گروه واقعی موسیقی آلمانی

که توی دهه 70از آن کله گنده ها و پیشروهای موسیقی الکترونیک اروپا به

حساب می آمدند.خیلی ها محبوبیت و تاثیرگذاری این گروه را بیتلز مقایسه می کنند.)

جان بالت:یک مکزیکی اصیل که اکثر اوقات زیر سایه ی دیوار گلی نشسته است.

معمولا کوتلاس او را در فکر کردن هایش همراهی می کند. هرگز از سر جایش جا

نمی خورد ولی مغزش هم هیچ وقت استراحت نمی کند.

شخصیتهای منفی

جک بدکار:دشمن اصلی کوتلاس .کلاه سیاه بلند می گذارد و همیشه دوتا هفت تیر توی

دستانش است.

بومی ها:دار ودسته های جک که همیشه با کوتلاس در حال جنگند . توی روز های صلح

آن ها معمولا جشنهای بزرگی می گیرند.

دلایلی بر دوست داشتن فیلم رییس

salmanmosafer — Fri, 26 Dec 2008 19:58:18 GMT

رییس یه فیلم آشغاله

ولی

من رییس را دوست دارم!!!

شاید مسخره باشد آدمی مثل من که ادعای فیلم دیدن دارد از رییس خوشش بیاد. ولی چه کنم که من رییس را دوست دارم.رییس فیلم بدی است شاید هم خیلی بد . ولی دلایلی برای دوست داشتن رییس وجود دارد.

اولین باری که اسم رییس را شنیدم قبل از جشنواره فجر سال 85 بود که بحث بر سر این بود که به جشنواره می رسد یا نه. گفته می شد که داوران راش های فیلم را دیده و آن را پذیرفته اند.

یادم می آید که همان موقع مطلبی خواندم که کیمیایی علاوه بر قطار کردن کلی بازیگر معروف ،پیر و جوان ، زن و مرد یه باغ وحش حیوان را هم آورده .و اینکه مسلماً رییس یک افتضاحه خواهد بود.یادم نمی آید نویسنده مطلب که بود ولی خیلی خوب توانسته بود پیش بینی کند.رییس به جشنواره نرسید.گذشت تا اکران فیلم در تابستان وقتی جلوی سینما چشمم به این همه بازیگر معروف خورد بی اختیار به تماشای فیلم دعوت شدم و من جذب سردر سینما بودم.

رییس افتضاح از کار در آمد و من سرشکسته از آن.زمانیکه فیلم به بازار آمد وسوسه شدم تا آن را دوباره ببینم و وقتی این دوباره تبدیل به سه باره شد من عاشقش شده بودم ، با احساسی منحصر به فرد که شاید نظیرش را در گوزن ها داشتم.

وقتی به دنبال دلیلش می گشتم فهمیدم من عاشق شخصیت ها ،دیالوگ ها ومرام های فیلم شده ام.

بیاد بیاورید فصل حضور پولاد و نورمحمدی را در رستورانی که رضا یزدانی در آن می خواند

{{ پولاد:این عشق یه چیزی توشه که تو از بیخ اونو نمیشناسی عشق اگه ناموس بشه عشقه - نورمحمدی:ببین ناموسم عینه چراغ نگاریه دورش تمومه - پولاد:پس هیچ وقت دور و بر چراغ نگاری من نپلک چون هنوز یه چیزایی هست که قدیمیه می کشمت قدیمیه ولی من میکشمت}}

به واقع این فصل از فیلم از فصلهای درخشان سال 86سینمای ایران بود.

فصل حضور قریبیان و تارخ در دفتر فرخ یا فصل حضور قریبیان و تارخ در زندان واقعا همان سینمای کیمیایی است که ما دوست داریم.

شخصیت های راننده ،دکتر،سیامک(پولاد)،رضا(قریبیان) لذت بخش بودند.بازی استثنایی خسرو شکیبایی مثل حکم عالی بود.بیاد بیاورید زمانیکه پشت تلفن گفت:الو طلا

و من به همین راحتی عاشق فیلمی شدم که یکی از ضعیفترین فیلم های سال بود.علت ضعفش این بود که داستان انسجام نداشت. مکان ها آدرس نداشت.و گذشته تاریخ نداشت.گویی ما یا می دانیم و یا اگر نمی دانیم نبایستی بدانیم.

اما همان مولفه های آشنایی که در بالا گفتم دلیلی بر دوست داشتن تمام فیلم های کیمیایی

و شاید این دلایلی است که باعث می شود تا ما کیمیایی را علیرغم اینکه بهترین نیست ولی موثرترین کارگردان سینمای ایران بدانیم.اینست که سینمایی ها، منتقدها همیشه روی ضعفهای فیلمهای استاد تا جایی که می توانند سرپوش می گذارند چون با قیصر با گوزنها با سرب با سلطان عاشق سینما شده اند.عاشق رفاقت ها ،غیرت ها،چاقوهای ضامن دار.

تنها دلیلی که برای نوشتن این مطلب داشتم نوشته ی انتقادی بهزاد عشقی در ماهنامه فیلم است که با لحنی زشت موجب توهین به استاد و طرفداران استاد شده.

اگر رییس را ندیده اید این شماره سینمای پویا بهانه ی خوبی است تا هم یک ماهنامه بخرید و هم دی وی دی فیلم رییس را هدیه بگیرید.

در پایان بایستی بگویم که بی صبرانه منتظر محاکمه در خیابان فیلم جدید استاد هستم.که باطرحی از کیمیایی و بازنویسی از فرهادی و با حضور حامدبهداد عزیز و پولاد ساخته خواهد شد.

به امید اینکه این فیلم بتواند برای ما یاد آور دوران خوب سینمای کیمیایی باشد.

کوتاه از موسیقی ایرانی

salmanmosafer — Tue, 23 Dec 2008 21:23:18 GMT

رقص شتر مرغ با موسیقی ایرانی

از موسیقی آواز گنجشک ها تا قابلیت موسیقی ایرانی

شروع فیلم با شتر مرغ ها و پایان با رقص اعجاز برانگیز شتر مرغ با نوای

نی .

آواز گنجشک ها ثابت کرد که این گفته که زیباترین موسیقی های متن

با حضور ویلون و پیانو ساخته می شوند(یعنی اصولا موسیقی کلاسیک) همواره درست نیست

موسیقی فوق العاده استاد حسین علیزاده که چنان در فیلم پیچیده که گاه قابل

تجزیه نمی باشد. صدای بم کمانچه که به خوبی گویای فضای تردید در چهره بازیگران

است.این بار هم حسین علیزاده همچون <زشت وزیبا> <گبه>

<تنها دوبار زندگی می کنیم> قابلیت استثنایی موسیقی سنتی را به رخ

کشیده است.

کاری که پیشتر هم توسط استاد احمد پژمان<<که برای دو فیلم باران و

بوی کافور عطر یاس دو سیمرغ و همچنین بابت باران،بید مجنون،

بوی کافورعطر یاس،یک بوس کوچولو 4 تندیس خانه سینما را بدست آورده است>>

کامبیز روشن روان <<برنده دو سیمرغ و یک تندیس خانه سینما>>

محمدرضا درویشی و فرهاد فخر الدینی <<هریک برنده یک سیمرغ>> انجام

شده بود.

علیرغم اینکه همواره از محدودیت آوایی موسیقی سنتی یاد می شود

اما شاید با نگاهی به موسیقی متن های ماندگار سینمای ایران به

تعداد زیادی از موسیقی های ساخته شده توسط آهنگسازان موسیقی ایرانی

بر خورد می کنیم. هر چند منظور گذر از آثار مجید انتظامی

اسفندیارمنفردزاده و مرحوم بیات نیست که هر یک در جایگاه خود نوابغی

در خلق موسیقی های جاویدان بودند(که البته از تاثیر موسیقی ایرانی بر این افراد نمی توان گذشت).

حتی در تلویزیون هم بهترین سریالها همواره همراه موسیقی ایرانی بوده اند.

کارهایی نظیر هزار دستان،کیف انگلیسی،سلطان و شبان،بوعلی سیناو.......

ازدیگر آهنگسازان برجسته که همواره با نگاه و پشتوانه موسیقی ایرانی

کار کرده اند می توان به افرادی همچون فردین خلعتبری و فریدون شهبازیان

و پیمان یزدانیان اشاره کرد.

استفاده از موسیقی ایرانی اغلب توسط کارگردانان بزرگ و صاحب سبک ایران

صورت گرفته که گویای درک درست و دقیق این افراد از قابلیت های این

موسیقی است .

از این افراد می توان به زنده یاد علی حاتمی( در اغلب آثار)، بهمن فرمان آرا

مجید مجیدی، بهمن قبادی،داریوش مهرجویی( در نیمی از آثار که در ما بقی آثار

از موسیقی اقتباسی بهترین موزیسین های کلاسیک بهره برده است)اشاره کرد..

موسیقی ایرانی که همواره با بی مهری جوانان روبرو شده <<که ناشی از

اهداف صدا و سیما است >> قابلیت هایی دارد که شاید در آینده خیلی

بیشتر نمود پیدا کند .اگر دراین موضوع شک و شبهه ای دارید می توانید با گوش

دادن آثاری ازکیهان کلهر و اردشیر کامکاردر کمانچه نوازی رجوع به آلبوم

زمستان است از حسین علیزاده و رقص آشفته اردوان کامکار که بخشی از

تواناییهای خودرا در سنتوری و به خصوص همنوازی با پیانو نشان داد و

البته آلبوم پیدایش از نوید افقه که شاید در هنگام گوش دادن به این اثر

برایتان این سوال پیش آید که آیا این تنوع صدایی و حجم صدا فقط وفقط

حاصل یک ساز کوچک به نام تنبک است .اگر به موسیقی ایرانی علاقه ندارید

اشکالی ندارد ولی گوش دادن این آثار را از دست ندیدو منصفانه قضاوت

کنید.

نوستالژی کارتون(2)

salmanmosafer — Thu, 11 Dec 2008 14:01:18 GMT

همه ی مشق های ننوشته

پسر شجاع

به یاد خانم کوچولو،خرس مهربان و شیپورچی

همه آن مشق های ننوشته

بچه که بودیم،خیلی چیزها برایمان مهم نبود.به خیلی چیزها توجه نمی کردیم

و فقط لذتش را می بردیم.ساده ترین چیزها می توانست تمام زندگی مان شود.

تمام دنیایمان.ممکن بود همراه پسر شجاع با خانم کوچولو قهر کنیم و یا همراه

خرس مهربان،حال شیپورچی را بگیریم.اصلا هم برایمان عجیب نبود که خودمان

را در دنیای رنگی باخطوط ساده و نقاشی تصور کنیم.

وقتی آن سورتمه ی پرنده با اسب بالدار سفیدش و دنباله ای ازستاره های

درخشان شروع به حرکت می کرد و صورت پسر شجاع و خانم کوچولو که با هم حرف

می زدند تمام تصویر را پرمی کرد و بعد چرخیدن آن ها در دایره های نورانی

و تصویروحشت زده ی روباه کوچولو می آمد که به دکل چوبی قایق چنگ زده بود

دیگر هیچ چیز از دنیا نمی خواستیم.یک کاسه پر از پفک نمکی نارنجی و دیدن

پسر شجاع که می رفت تا گیاه کوهی برای درمان خانم کوچولو بیاورد همه ی

دنیایمان می شد و باز همان قسمت های تکراری دوست داشتنی اصلا هم مهم نبود.

که چرا سکنه ی این دهکده این قدر کم تعدادند و چرا آن قدر پدر مادر مجرد

در داستان زیاد است.هیچ سوال نمی کردیم که مادر پسر شجاع کجاست؟

برایمان طبیعی بود که آن آقای سگ آبی را که شبیه خشکبار فروش محلمه مان

بود پدر پسر شجاع بنامیم.

پسر شجاع که شروع می شد من هم وارد دنیای رنگی او می شدم.با همان پیژامه

و دمپایی و همان پیراهنآستین کوتاه چهارخانه.

الان که به عکس های این برنامه نگاه می کنم،یاد مشق های ننوشته ام

می افتم و عددنویسی با حروف و غروب های قرمز و نارنجی.آن موقع ها

و پاییزهایی که اذان وسط برنامه کودک می افتاد.یاد تیرکمانی که پشت

گلدان قایم کرده بودم و یاد خانم کوچولو که دوستش داشتم وشبیه یکی از

دختر های فامیل های دورمان بود که بعد ها شبیه بلفی در کارتون بلفی و

لی لی بیت شد.

یادایستادن های سرکوچه وجمله ای که می گفتیمٍ(من برم خونه پسر شجاع داره)

ویژه حاتمی (3)

salmanmosafer — Wed, 03 Dec 2008 19:37:18 GMT

سال های غربت

این آخرین مطلبی است که به یا د علی حاتمی می گذارم.

این مطلب نوشته ای بسیار زیبا از مازیار میری به یاد علی حاتمی است.

اگر عاشق حاتمی اگر عاشق مجید ظروفچی هستید از دست ندهید و نظر فراموش نکنید.

سال های غربت

سالهای شصت،شصت و یک،من یازده ساله مجبور شدم به همراه خانواده سفری را

شروع کنم که نه می دانستم مقصد کجاست و نه آنکه چقدر طول می کشد.

فقط می دانم در اولین کشوری که قرار بود چند روز در آن بمانیم شش سال

گرفتارشدیم.

سال دوم خانه ای اجاره کردیم که مبله بود و یک ویدئو t7 داشت که نوارهای

بتامکس می خوردو صاحبخانه هم کلی به خاطرش به ما فخر می فروخت.

یه روزی که داشتم خودمو و اطرافمو کشف می کردم به یک مغازه رسیدم که

فیلم اجاره می داد. کلی داخلش گشت زدم وقتی صاحب مغازه فهمید ایرانی ام

بهم گفت یه فیلم ایرانی دارم که به همراه چند فیلم آمریکایی از یک مهاجر

ایرانی خریده بود .وقتی فیلم را بهم نشان داد با روش با خط بد نوشته بود

حاتمی. نمی دانم چه بود سریع اجاره کردم. سوته دلان بود.سال ها آن فیلم

پیش من ماند .

با مجید ظروفچی بزرگ شدم.با حبیب آقا عشق را یاد گرفتمو جدا باسوته دلان

اولین بار عاشق شدم.

آن هم دختر همسایمان که اسمش فیلز بود.

من فقط 14سالم بود.او13 سال. ولی عاشقش شده بودم نمی دانم چه بودولی مثل

مجید ظروفچی که ختم اقدس اقدس گرفته بود برایش نامه نوشتم .فکر کن غربت،

عاشقی،اما شده بود.یک روز که کسی خانه ما نبود گفت می خواهد بیاید پیشم.

خوشحال بودم و سرازپا نمی شناختم دو نفری ساختمان را پاییدم هیچکس نبود.

خلوتمان شکل گرفت ولی نه سن مان به روشنفکرها می خورد که سیگار بکشیم

حرف سیاسی بزنیم نه به .....

بگذریم دختر از من خواست با هم فیلم ببینیم ومن هیچ فیلمی به غیر از

سوته دلان نداشتم و برای بار2561ام اون را دوباره پلی کردم و با

پدر سوختگی مطلق هر چی دلم می خواست بهش بگم از زبان مجید ظروفچی و

حبیب آقا واقدس ترجمه کردم واون روز عشق شکل گرفت و یادم نیست شاید 2562

بار قربان صدقه حاتمی و وثوقی و مشایخی رفتم.

و سال ها گذشت و من به ایران آمدم اما اینبار یک ویدئو سوپار داشتم با

یک تلویزیون 14اینچ که من شبها به اتاقم می بردمکه تا صبح فیلم ببینم.

اما اون شب گوینده اخبار گفت حال علی حاتمی خوب نیست و پشت صحنه فیلم

تختی را پخش کرد و یه صحنه غم انگیز که آقای انتظامی برای حاتمی

دعامی کرد. اون شب بازم ویدئو را به اتاقم بردم و سوته دلان را گذاشتم

و تا صبح گریه کردم واز خدا خواستم که تورو به بزرگیت تورو به کرامتت

به خاطر حال خوب آن سالها ی خوب حالش را خوب کن.

من باهاش اولین عشق را تجربه کردم با هاش فقر را چشیده بودم دربه دری را

تجربه کردم وتنها یارمن در آن سالها بود.

نمی دونم چه قدر گریه کردم که خوابم برد ولی این ساعت لعنتی به 8 صبح رسید

مادرم در اتاقم را باز کرد و گفت حاتمی رفت و اون ویدئو لعنتی که هنوز

این عادت لعنتی را ترک نکرده که و وقتی فیلم تمام می شه بر می گرده و

از سر شروع می کنه داشت صحنه ای را نشان می داد که مجید ظروفچی به

حبیب آقا داره میگه((یه نامسلمانی نیست من را ببره امامزاده داوود

حالم را خوب کنه )) و من به جای تالار وحدت رفتم امامزاده داوود و از

خدا گله کردم که چرا دعام بر آورده نشد و حالا بعد از سالها دلم می خواد

یه مسلمانی پیدا بشه حال منو خوب کنه...

یادش بخیر.........

شرق آذر ۸۴

ویژه حاتمی (2)

salmanmosafer — Tue, 02 Dec 2008 09:06:18 GMT

سال های

رفاقت.......

این دومین مطلبی است که به یاد علی حاتمی قرار می دهم.

این نوشته ای است به قلم داوود رشیدی است.

حاتمى جوان....

اداره هنرهاى دراماتيك در اوايل دهه چهل - كه به تازگى از اروپا به

ايران بازگشته بودم- يك كلاس بازيگرى تشكيل داده بود كه مسئوليتش با من

بود. على حاتمى را نخستين بار در اين كلاس ها ديدم. آمده بود تا بازيگرى

ياد بگيرد و آماده كار كردن هم بود. مى دانيد كه خيلى ها در همان ابتداى

كار از روى خجالت و شرم، نمى توانند كار كنند اما حاتمى در كنار جواد

طاهرى- از بچه هاى خوب آن روزگار كه حالا در ايران نيست- هميشه آماده

بودند براى قضاوت، براى بحث و براى گفت و گوهايى كه نشان مى داد ذهن فعالى

دارند. دوستى من با حاتمى از اينجا آغاز شد و ادامه پيدا كرد. تا آن حد

كه رفته رفته به هم نزديك شديم و رفت و آمد خانوادگى پيدا كرديم. تا چند

سال بعد ديگر دوستانى صميمى بوديم، از كوچك ترين مسائل مربوط به هم آگاهى

داشتيم و درباره همه چيز با هم مشورت مى كرديم. وقتى تالار سنگلج افتتاح

شد، حاتمى هم نمايشنامه حسن كچل را نوشته بود و من تصميم گرفتم آن را روى

صحنه ببرم. تا قبل از اين، من متنى ايرانى اجرا نكرده بودم اما حسن كچل

ويژگى هايى داشت كه متقاعد شدم در اجرا امكانات فراوانى را در اختيار

گروه قرار مى دهد. از يك سو، طنز جارى در داستان و از سوى ديگر شكل

ديالوگ نويسى حاتمى در كنار داستانى كه روايت يك سفر بلند بود، ويژگى كار

حاتمى تلقى مى شد و در اجرا هم اين ايرانى بودن مدنظر قرار گرفت. رقص

ايرانى، آواز ايرانى و اجرايى نزديك به نمايش هاى سنتى ايرانى، باعث شد حسن

كچل با استقبال چشمگيرى روبه رو شود. با برخى تمهيدات، از جمله ورود اركستر

از پشت جايگاه صندلى ها، تماشاگر از ابتدا وارد داستان مى شد و اجراى

پرويز فنى زاده در نقش حسن كچل- كه اگر اشتباه نكنم اولين نقش اولش در يك

نمايش هم بود- در همراهى تماشاگر نقش مهمى داشت. حسن كچل مثل خيلى از

نمايشنامه هاى ايرانى آن سال ها كه در سنگلج روى صحنه مى رفتند با

استقبال روبه رو شد اما اين، همه واكنش ها نبود. گروهى از روشنفكران

افراطى با نظرگاه هاى سياسى، مقالات تندى درباره كار نوشتند. اين گروه

اعتقاد داشتند كارهايى نظير حسن كچل باعث خمودگى فكرى تماشاچى مى شود در

حالى كه بايد اين تماشاچى را بيدار كرد و حتى با شلاق، او را به فكر كردن

واداشت. مردمى بودن يك نمايش هم ديگر ايرادى بود كه بر كارهايى مثل حسن

كچل گرفته مى شد. اين اما با هدف ما تفاوت داشت. در آن سال ها ما سعى

داشتيم مردم را با تئاتر آشتى دهيم و البته، كارهايى هم كه روى صحنه مى

رفت، آثار مبتذلى نبودند. در پشت ظاهر ساده شان نگاهى فلسفى داشتند و

تكنيك هاى تئاترى نوين را هم رعايت مى كردند. على حاتمى آن سال ها جوان

بود و پر انرژى. سرحال كار مى كرد و مدتى بعد با على عباسى فيلم حسن

كچل را هم جلوى دوربين برد كه كار متفاوتى بود.

حاتمى حرفه اى....

چند سال بعد باز هم با حاتمى كار كردم. در اواسط دهه پنجاه، من مسئول

واحد نمايش تلويزيون بودم و تلاش كردم تا حاتمى داستان هاى مولوى را در

تلويزيون بسازد. آن زمان، هنگامى بود كه حاتمى به دليل وسواس، وقت و

زمانى كه مى گذاشت چندان مورد علاقه و تشويق تهيه كنندگان نبود. وقتى حاتمى

براى كار روى مجموعه داستان هاى مولوى برگزيده شد، مخالفت هايى صورت گرفت

كه حاتمى ممكن است از عهده كار روى پروژه اى كه نام مولوى بر خود دارد،

برنيايد. گفتند كه هر كسى نمى تواند كارى درباره مولوى را بسازد و اين

مسئله نياز به وقت بيشتر دارد. با اين حال با پشتيبانى هايى كه صورت گرفت،

داستان هاى مولوى با بضاعت آن زمان تلويزيون كارى درخور توجه شد و با

تماشاگر رابطه برقرار كرد، به شكلى كه كار روى مجموعه سلطان صاحبقران هم

در دستور كار تلويزيون قرار گرفت. آن مجموعه هم براى پخش و حتى در مرحله

ساخت با مشكلاتى روبه رو شد چون مضمونش به شاه كشى اختصاص داشت و يادم

مى آيد براى تصميم گيرى در مورد پخش آن سه مدير تلويزيون مامور شدند تا

كار را ببينند و نهايتاً با راى دو به يك سلطان صاحبقران روى آنتن رفت.

هيچ اتفاقى هم نيفتاد و تنها ثابت شد كه آنها هيچ تصور و شناختى از اين

مقوله ندارند. در آن مقطع زمان زيادى را با حاتمى بودم. او فرق كرده بود

و باتجربه تر شده بود، ولى دليل نمى شد كه اين مسئله را به رخ بكشد. با

اينكه مدت زيادى را با هم بوديم، ولى هيچ وقت نمى فهميدم كه او چه زمانى

كتاب مى خواند، كى فيلم مى بيند و چه وقت متن هايش را مى نويسد، ولى هميشه

به روز بود. آخرين كتاب ها را خوانده بود، خوب فيلم مى ديد و هميشه يك

متن تازه داشت كه در شكل نگارش غافلگيركننده بود.

حاتمى آرام....

ماجراى ساخت مجموعه جاده ابريشم به پيش از انقلاب بازمى گردد. حاتمى تصميم

گرفته بود براى فيلمبردارى اين مجموعه يك شهرك سينمايى بسازد و مقدمات اين

مسئله هم فراهم شد. براى ساخت وساز آن با يك گروه ايتاليايى مذاكره شد و

تقريباً همه چيز آماده بود كه انقلاب شد. در جريان انقلاب تلويزيون نقش

پررنگ ترى در وقايع اجتماعى پيدا كرد و درها هم باز شد. براى همين جاده

ابريشم هم براى ساخت به مشكلى برنخورد.

با اين حال در تغيير مديريت ها هر مديرى سعى كرد سليقه خود را به كار

تحميل كند و البته به دليل بودجه سنگين اين مجموعه هميشه هم كار در معرض

توجه مديران بود. در چند مقطع مجموعه براى دو سه ماه تعطيل شد و حاتمى

حرف مديران را مى شنيد، برخى از نظراتشان را در كار لحاظ مى كرد و

بسيارى را هم مى پذيرفت اما بعد در كار كنارشان مى گذاشت. بچه ها مى

آمدند، كار مى كردند و در وقفه هايى كه پيش مى آمد، سر كارهاى سينمايى مى

رفتند. خود حاتمى هم در يكى از اين وقفه ها كمال الملك را جلوى دوربين

برد. درباره آنچه از آن به عنوان وسواس حاتمى نام مى برند، بايد گفت كه

اين وسواس بر اجراى متن بود. البته اينگونه هم نبود كه حاتمى بحث نكند. نمى

گفت كه فقط حرف من است و لاغير.

حرف ديگران را گوش مى كرد، اما آنقدر متن ها و جملات آن درست چيده شده بود

و آنقدر مينياتورى بود كه نمى شد در آن دست برد. او خودش معمولاً تا روز

آخر روى متن ها كار مى كرد و متن نهايى يك روز پيش از فيلمبردارى يا گاه صبح

روز فيلمبردارى هنگام گريم به دست بازيگر مى رسيد. با اين همه جلوى دوربين

على حاتمى هميشه راحت بودم، چنان كه بازيگران ديگر هم اينگونه بودند. او

هميشه با بازيگرانش رابطه آرامى داشت، تند حرف نمى زد و اعتقاد داشت

هنرپيشه نگين يك فيلم يا مجموعه است و او است كه ديده مى شود، براى همين

بايد از هر حيث راحت باشد. روزهايى پيش مى آمد كه بازيگر آماده اجراى يك

صحنه نبود و حاتمى به راحتى اين مسئله را مى پذيرفت و كار آن بازيگر را

به روز ديگرى موكول مى كرد. يادم مى آيد روزى را كه قرار بود يكى از

بازيگران يك نعلبكى را پس از پايان يك بحث از پنجره به بيرون پرت كند،

حاتمى هم كه هميشه از اشياى واقعى در فيلم هايش استفاده مى كرد، دو

نعلبكى داشت كه براى اين صحنه كنار گذاشته بود. پايين پنجره تشكى گذاشت

تا نعلبكى قديمى نشكند اما در هر دو برداشت نعلبكى شكست. همه منتظر عكس

العمل تند حاتمى بودند، اما او چنين نكرد. به روى خودش هم نياورد و

پذيرفت كه بازيگر در اين صحنه مقصر نبوده است. حاتمى هميشه آرام بود و

اين مهمترين ويژگى اش سر صحنه فيلمبردارى بود.

شرق آذر ۸۴

نظر فراموش نکنید......

نوستالژی کارتون(1)

salmanmosafer — Sat, 29 Nov 2008 20:38:18 GMT

فوتبالیست ها تجسم واقعیت............

فوتبالیستها یک شباهت مهم با داربی پایتخت یا سریال نرگس داشت.

گرچه تقریبا همه ادعا می کردیم که چقدر چرت و مزخرفه اما بازهم نمی شد

از تماشایش صرف نظر کرد.

فوتبالیست ها در 15 کشور دنیا به نمایش در می آمد.

بسیاری از فوتبالیستها بزرگ فوتبالشان را مدیون این کارتون بوده اند.

شاید باورتان نشود که زیدان و دلپیرو هم عاشق سوباسا اوزارا بوده اند.

در ایران دوسری از این کارتون پخش شد که سری مهمتر و طولانی تر

که ما تا قسمت صد وبیست و انمش را یادمان می آید در سال 1981 با نام

کاپیتان سوبا وارد بازار جهان شد.

این کارتون در کشورهای مختلف با نامهای متفاوت پخش می شد که جالبترین

نام را کشورهای عربی به اسم کاپیتان ماجد استفاده می کردند.

شاید به خاطر ماجد عبدالله بازیکن عربستان که صد و پنجاه و خرده ای بازی

ملی داشت .ما ایرانی ها آن زمان این اندازه قدر دایی را نمی دانستیم.

ما ایرانی ها همواره به دلیل مسائل اخلاقی!!!!!از دیدن ماجراهای عشقی

سوبا محروم بودیم.شاید جالبترین بخش کارتون دعوای کاکرو با مربی جدیدش

بود که این مربی نشان داد اهل بازیکن سالاری نیست.

ای کاش اینجا را مربیان ایرانی می دیدند.

کاشیرو چند سال بعد

1)سالها بعد هنگامیکه علی علیزاده در بازی های پرسپولیس آن اوت دستی های

عجیب غریبش را پرتاب می کرد بعد از ظهر های دور دستی را به یاد می اورد

که پای تلویزیون می نشست و با شش دانگ حواس کارتون فوتبالیست ها را

می دید.

علیزاده کار نداشت که این کارتون به سفارش فدراسیون ژاپن و برای

تقویت روحیه فوتبالی ژاپنی هاساخته شده است کارتون را می دید به

عشق سوباسا و ماسارو و بر بچه های خشن تر مثل واکاشیزوما و کاکرو

وازخداش بود در آن سطح بازی کند. اما در میان این همه ستاره یک بازیکن

بی ستاره هم بود که علیزاده کوچکترین حرکاتش را مثل مدیر خرید یک باشگاه

زیر نظر داشت. کاشیرو و کاشیرو چیزی نبود جز اوت دستی هایش

دور خیز می کرد و با تمام قدرت چنان اوت دستی های کارسازی پرتاب میکرد

که تنها یک ضربه کوچک به آن باعث می شد توپ توی دروازه قرار بگیرد.

و علیزاده در پرسپولیس چیزی نبود جز اوت دستی هایش.

2)گفتنی است که تنها کاشیرو نبود که به واقعیت پیوست.در فوتبالیست ها

آن ها به دنبال یک مربی برزیلی عموی سوبا بودندکه بعد ها این آدم به

زیکو تغییر نام داد.

در فوتبالیست ها تاکتیک دفاعی به نام قفس پرنده بود که بعد ها یونان

به وسیله ی آن قهرمان یورو2004 شد.